Kryeministri Hashim Thaçi po qëndron për vizitë në Norvegji, kurse një nga arsyet e shkuarjes së tij në këtë vend skandinav thuhet të jetë edhe ftesa investitorëve të këtij vendi për të investuar në Kosovë.

A do të jetë në mesin e këtyre investitorëve edhe operatori i fuqishëm i telefonisë mobile norvegjeze Telenor mbete të shihet gjatë ditëve të ardhshme.

Sipas gazetës Zëri, oferta më e lartë financiare për privatizimin e PTK-së nuk do të shkojë as në 200 milionë euro. Sipas burimeve të kësaj gazetei, të afërta me procesin e privatizimit, kompanitë konkurrente në garë për blerjen e të PTK-së, gjatë takimeve që i kanë zhvilluar me këshilltarin e transaksionit nuk janë shprehur të gatshme të ofrojnë më shumë se 200 milionë euro për 75 për qind të aksioneve të kompanisë.

Sipas këtij burimi, 100 për qind të aksioneve të PTK-së i kanë vlerësuar rreth 250 milionë euro, kështu që shumica prej kompanive konkurruese janë shprehur të gatshme që të ofrojnë më pak se 200 milionë euro për 75 për qind të aksioneve.

Në anën tjetër, Ministria e Zhvillimit Ekonomik (MZHE) që disa herë është duke e shtyrë afatin për dorëzimin e ofertave financiare për PTK-në, me arsyetimin se investitorëve po u nevojitet kohë për kompletimin e dokumentacionit.

Nuk dihet nëse kompania norvegjeze Telenor është në mesin e kompanive që kanë konkurruar për privatizimin e Post-Telekomit të Kosovës, por është e mundshme që Thaçi të ketë kontakte edhe me drejtues të kësaj kompanie.

Telenor ka privatizuar dhe tash sa kohë operon në tregun e telefonisë mobile në Serbi, ku është operatori i dytë për nga fuqia në tregun e këtij vendi fqinj.kohaislame

Në Berlin këtë javë është hapur Panairi i Turizmit 2013, ITB. Në mesin e 10.000 ekspozuesve nga 188 vendet të botës, është edhe Shqipëria. Intervistë me ministrin e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, Aldo Bumçi.

DW: Zoti Bumçi, rreth 70 vjet më pare nje turist gjerman arriti ne konkluzionin se Shqipëria ka një të ardhme turistike? (Durch Albaniens Schluchten – botuar në vitin 1939). Duke pasur parasysh gjithë këtë periudhë kohore, a është tani sa duhet të jetë Shqipëria një vend turistik?

A.Bumçi: Absolutisht jo. Sepse që nga koha që turisti gjerman shkroi këtë deklaratë deri sot ka qenë në mes periudha e komunizmit gati 50 vjeçare dhe e bëri të pamundur zhvillimin e turizmit në Shqipëri. Vendi po ashtu nuk arriti të ecte as me hapin e vendeve përreth, sepse kur ato vende zhvilloheshin në këtë drejtim, ne ishim të izoluar në bunkerin tonë. Kjo është edhe arsyeja pse Shqipëria nuk është në atë stad zhvillimi që duhet të ishte. Por nga ana tjetër ky konstatim nuk na lejon që të shohim nga afër zhvillimet e bëra në këto vite, sepse ka një pritshmëri si në vendet përreth të cilat kanë tjetër histori zhvillimi në vendet e tyre.

DW: Por a duhet ta vizitojë një i huaj Shqipërinë sot dhe pse?

A.Bumçi: Një i huaj ka dy arsye për ta vizituar Shqipërinë. E para kurioziteti i destinacionit që nuk e njeh ende këtë vend i cili është në mes të Europës dhe jo në ishujt e Paqësorit apo në Afrikë, pra në vende që duhet të paguajë shumë shtrenjët për të shkuar atje. Sot në Tiranë je për një orë nga Vjena dhe për një orë e 20 minuta nga Mynihu. Një turist gjerman do të vinte tek ne për të zbuluar pikërisht sekretin e fundit të Europës sepse nuk ka vend në Europë, aq më pak vende me bregdet, që të jenë ende të panjohura si Shqipëria. Pra një destinacion i paeksploruar. Kjo është pra arsyeja e parë, tërheqja. E dyta është çfarë ofron Shqipëria. Ajo ofron një produkt të veçantë jo sepse ne nuk kemi karakteristika të njëjta me vendet fqinjë, por ato vijnë në një vend me intensitet që nuk e kanë vendet fqinje. Kemi bregdetin, malet dhe trashëgiminë kulturore të cilat vijnë në hapësira gjegografike shumë të vogla.

DW: Por si mund të arrihet kjo, thjesht vetëm nga kurioziteti? Të gjitha këto që ka Shqipëria një i huaj nuk i di. Shpesh dëgjojmë që vendit tonë i mungojnë prospektet apo mundësi të tjera për t’ja ofruar qytetarëve të huaj, veçanërisht atyre europianë që ata të bëhen kureshtarë për këtë vend. A është punuar në këtë drejtim zoti ministër?

Promovim jo sa duhet

A.Bumçi: Për këtë në kemi bërë një promovim, por jo promovim “agresiv“. Kjo për dy arsye. Arsyeja kryesore është që vendi nuk ka qenë gati. Nëse ne do të fillonim këtë ta bënim fuqishëm para shtatë- tetë viteve më parë, kur ne erdhëm në qeverisje mendoj se vendi nuk do t’mund ta përballonte një fluks të madh turistik dhe kjo do të ishte negative për vendin tonë. Ne deri në 2007 kemi pasur ndërprerje të konsiderueshme të energjisë elektrike, mungesë të një infrastrukture bazë, të rrugëve të furnizimit me ujë të pijshëm, etjer. Pra një vend që i mungon infrastruktura bazë nuk është i gatshëm që të presë turistë siç është sot ku ka një bum zhvillimi në drejtim të hotelerisë dhe të shërbimeve të tjera për turistët. Pra gjykuam që produkti të bëhej gati dhe për këtë kemi investuar sikur ndonjëherë në historinë e këtij vendi. Janë ndërtuar akset e rrugëve kryesore dhe ato rurale, rrugët ku janë zonat arkeologjike, kështjellat apo parqet e shumta arkeologjike.

Çështjet e njohjes së problemeve të Sqipërisë kanë qenë shumë të thella. Një vend që deri vonë ishte i panjohur ose me paragjykimet e një vendi që eksportonte kriminalitet, një vend që tregohej me gisht si vend trafikimi. Ne e hoqëm Shqipërinë nga harta e skafeve dhe e bëmë vendin anëtar në NATO që do të thotë shumë për një të huaj. Sepse të jesh vend anëtar i NATO-s do të thotë se kemi të bëjmë me imazhin e një vendi që bën pjesë në një aleancë të sigurtë, pra një vend i maturuar dhe që mori liberalizimin e vizave. Rol luan edhe fakti qe tani kemi një rritje të madhe të investimeve në Shqipëri dhe të gjitha këto kanë sjellë në përmirësimin e imazhit të vendit që ndihmon edhe turizmin.

DW: Cilat janë disa nga problemet me të cilat përballet turizmi aktualisht dhe a ka konkretisht projekte për përmirësimin e këtyre problemeve? Në panairin aktual në Berlin si u vlerësua stenda e Shqipërisë, ishte në nivelin e duhur për të përballuar me konkurencën e madhe dhe a kishte interes, veçanërisht nga gjermanët?

Bum i numrit të vizitorëve

A.Bumçi: Mendoj se është koha që ne të fillojmë fushatën e promovimit të turizmit të Shqipërisë dhe gradualisht do të kërkojme fondet e duhura për të arritur që kjo fushë të ketë frutet e saj. Pavioni i Shqipërisë nga vëzhgueist e huaj dhe nga operatorë të ndryshëm është vlerësuar më mirë se në vitet e mëparshme, pra kemi një përmirësim ndërsa përshtypjet e vetë operatorëve shqiptarë që janë pjesë e Panairit në Berlin ishin se ka një interes në rritje nga operatorët dhe agjencitë turistike gjermane në krahasim me një vit më parë. Kjo është shumë e rëndësishme. Rritja e interesit nga të huajt për turizmin në Shqipëri nga viti në vit është shumë e madhe edhe në krahasim me Greqinë apo Kroacinë, kuptohet jo në vlera absolute sepse Kroacia ka 11-12 milionë turistë në vit, por si rritje vjetore e ka 4 deri në 5 për qind. Ne në vitin 2012 kemi pasur 26 për qind vizitorë më shumë se në 2011. Kemi pasur 18,6 për qind vizitorë më shumë në 2011 se sa në 2010. Pra rritja është marramendëse. Kuptohet është rritje kryesisht nga rajoni por edhe nga vendet e Europës. Pra ka rreth 70 mijë vizitorë me pashaportë gjermane që sigurisht në mesin e tyre ka edhe shqiptarë që kanë marrë nënshtetësinë gjermane. Por ka një rritje të ndjeshme të qytetarëve zvicerianë, francezë, britanikë, amerikanë e të tjerë që vijnë vizitojnë Shqipërinë. Kjo ka ndodhur pa promovim agresiv dhe kjo është shumë e rëndësishme.

DW: A po punohet me vendet fqinjë edhe për shkëmbim turistësh apo projekte të tjera të përbashkëta?

A.Bumçi: Sigurisht që po punohet në disa drejtime. Mbi të gjitha për dy arsye. E para sepse vendet fqinje janë destinacione të njohura dhe ne përfitojmë nëpërmjet paketave të përbashkëta. Turistët vijnë nga Korfuzi dhe mund të qëndrojnë një ditë ose një natë e më pas vendosin të qëndrojnë më shumë. Kjo vlen edhe për ata që vijnë nga Mali i Zi. E dyta sepse për shumë vende Ballkani perëndimor është një destinacion turistik dhe paketat duke qene mikse bëhen më tërheqëse sepse nga vija e largët, nga Amerika kur vjen në Ballkan nuk dëshiron të qëndrosh në një vend dhjetë ditë, por dëshiron të shohësh edhe Kroacinë, Malin e Zi, Maqedoninë, Shqipërinë. Pra të qëndrosh nëpër këto vende është shumë më tërhqëse. Për këtë arsye po zhvillohen paketa turistike të përbashkëta që janë duke u shtuar dhe përmirësuar. Këtu do veçoja si shumë pozitive për zonën e Alpeve të veriut në Shqipëri projektin „Majat e Ballkanit“ që është në bashkëpunim me GTZ-n gjermane. Ky projekt është përzgjedhur nga Këshilli botëror i turizmit dhe udhëtimeve për dhënien e çmimit „Turizmi i së nesërmes“ që ndahet në prill. Ne jemi në listën e tre vendeve kryesore për këtë çmim dhe shpresojmë të përzgjidhemi, të jemi fituesit. Por edhe në vendin e dytë apo të tretë po të jemi është për ne një vlerësim i madh. Kjo do të ishte e rëndësishme edhe për Kosovën dhe Malin e zi si vende në kufi.

DW: Zoti ministër, sa merret parasysh edhe mbrojtja ekologjike e mjedisit, kur bëhet fjalë për ndërtimet, veçanërisht në qytetet apo vendet turistike?

A.Bumçi: Ne kemi ardhur duke e përmirësuar këtë pikë që është pa dyshim një nga kriteret tona bazë në fushën e turizmit. Sigurisht që dëmtimet më të mëdha në fushën e mjedisit ndodhën në kohën e komunizmit me industrinë e rëndë në atë kohë që shkatërroi zona të tëra të Shqipërisë dhe me hapjen e tokave të reja me shkatërrimin e pyjeve. Tani kjo industri pothuajse nuk ekziston fare në këto përmasa dhe kemi një rikthim të pyjeve për shkak edhe të lëvizjes së popullsisë nga vendet malore dhe për shkak se pyjet janë të reja dhe ka një prezencë të madhe të shtetit atje. Kemi investuar në tregtimin e ujrave të zeza që është shumë e rëndësishme. Sot liqeni i Pogradecit është një liqen i një cilësie të njëjtë siç është në anën maqedonase. E njëta gjë po bëhet edhe përgjatë gjithë bregdetit nga Velipoja në Ksamil. Qytetet tona janë në fazën e rilindjes, të përmirësimit. Qytetet kryesore kanë ndryshuar shumë në aspektin e arkitekturës dhe të mjediseve. Ne si ministri në bashkëpunim me Bashkimin Europian kemi zbatuar shtatë projekte në zonat historike dhe në qytetet kryesore si të Shkodrës, Elbasanit, Korçës, Beratit, Himarës, Krujës, Tiranës e tjerë.

Kemi një zbukurim të qyteteve shqiptare.
Elementi tjetër është që nëse nuk ka shumë parqe branda qytetit mendoj që nuk është një problem për tu ekzagjeruar sepse ne kemi qytete të vogla dhe në pak minuta udhëtim me makinë del jashtë qytetit dhe je në zona vërtet të gjelbëruara kodrinore e malore, ku mund të shijosh natyrën. Pra nëse nuk kemi parqe brënda në qytet siç ka këtu në Gjermani, ka pak më larg në periferi të qyteteve. Gjithashtu shumë atraktiv turizmin në Shqipëri e bëjnë edhe vendet apo monumentet historike kulturore siç janë muzeumi i Skëndërbeut dhe pazari tipik në Krujë, kalaja e Shkodrës ajo e Lezhës, kishat e shumta dhe kjo vlen edhe për destinacionin tjetër në jug Sarandë – Gjirokastër ku është Butrinti. Pra në Shqipëri bëhen pushime të gjalla dhe aktive./dw

Pavarësisht kamatave të larta për kredi në Kosovë, kosovarët vazhdojnë të “zhytën” në borxhe. Shuma e kredive prej 1.7 miliard eurove e kalon buxhetin e shtetit të Kosovës brenda një viti.

Sipas statistikave në Bankën Qendrore të Kosovës (BQK), kreditë janë rritur për 4.4 për qind krahasuar me një vit më parë.
Edhe pse janë kamatat më të larta në rajon, nga 11 deri në 14 për qind për marrjen e një kredi, qytetarët e vendit vazhdojnë të marrin kredi edhe pse të ardhurat e tyre mujore janë më të ulëta krahasuar me vendet e rajonit.

Por, krahas kredive edhe depozitat kanë shënuar rritje sipas statistikave të BQK-së.

Zëdhënësi i Bankës Qendrore të Kosovës (BQK), Besnik Kada ka deklaruar për Telegrafin se kreditë janë rritur deri në fund të janarit më shumë se 72 milionë euro.

“Gjithsej kreditë në fund të janarit 2013 shënojnë rreth 1.7 miliard euro duke shënuar rritje për 72.5 milionë euro ose për 4.4 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar”, ka thënë Kada.

Kurse depozitat nëpër bankat që veprojnë në Kosovë janë rritur më shume sesa kreditë, sipas statistikave të BQK-së depozitat janë rritur për 6.7 për qind krahasuar me një vit më parë.

“Depozitat shënojnë nivelin prej 2.2 miliardë euro duke u rritur për 142.2 milionë euro ose për 6.7 për qind”, ka treguar zëdhënësi i BQK-së, Besnik Kada.

Përndryshe, buxheti i Republikës së Kosovës për vitin 2013 është 1 miliard e 586 milionë euro kurse më 2012 ka qenë 1 miliard e 520 milionë euro.kohaislame

Çmimi i naftës do të rritet deri në 2.5 herë – një parashikim të tillë ka bërë Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD). Ajo ka llogaritur se aty nga viti 2020 një fuçi nafte bruto e Detit të Veriut e markës Brent do të kushtojë 270 $ kundrejt çmimit aktual prej 110 $.
Stimulator i ngritjes së çmimeve të naftës do të bëhet rritja serioze e kërkesën për të në Azi. Në radhë të parë në Kinë, Indi dhe Indonezi. Në Organizatën për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD) venë në dukje se gjatë 20 viteve të fundit vëllimi i konsumit të naftës në këto vende është dyfishuar dhe janë mëse të bindur se ai do të vazhdojë të rritet. Përveç kësaj, rritja drastike e çmimeve të naftës mund të ndodhë për shkak të problemeve që presupozohet të lindin me ofertën. Ekspertët e Organizatës ndërkombëtare kanë evidentuar se vendburimet e reja të lëndës hidrokarbure nuk janë aq të pasur sa ato të vjetra. Ndërsa kosto e zhvillimit të tyre është shumë më e shtrenjtë tani për kompanitë e naftës.
Deri në momentet aktuale rekordi historik i çmimit të një fuçie nafte ka qenë një çikë më pak se 150 $. Për këtë arsye shumë ekspertë e kanë të vështirë të imagjinojnë kuotat e naftës në nivelin 270 $. Megjithatë, edhe kjo është plotësisht e mundur, shprehet analisti kryesor i sektorit të naftës dhe gazit të “Gazprombank”, Aleksandër Nazarov:

– Kur ne flasim për parashikimet afatgjata, natyrisht, nuk mund të përjashtohet kurrsesi mundësia e oshilacioneve të theksuara të çmimeve. Sepse, në qoftë se do të krahasojmë periudhën kohore prej 10 vitesh (nga viti 2003) dhe atë që po ndodh tani, dallimi është pothuajse i njëjtë si çmimi aktual i naftës dhe 270 $ për fuçi, që parashikohet nga kolegët.

Parashikimi i Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim është në kontrast të theksuar me vlerësimet e organizatave të tjera të autoritetshme ndërkombëtare. Kështu, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë mendon se deri në vitin 2020 çmimi i naftës do të rritet deri në 120 $ për fuçi. Edhe parashikimet e ekspertëve ruse janë shumë më të ulëta se ato të pretenduara prej 270 $ për fuçi. Shumica e specialistëve të kësaj dege besojnë se në 8 vitet e ardhshme ndonjë rritje të mprehtë të çmimeve të lëndës hidrokarbure nuk do të ketë, edhe pse maksimumi historik i tyre mund të rifreskohet disi. Ja mendimi i ekspertit të kompanisë ruse të investimeve “Veles Capital”, Vasili Tanurkov:

– I gjithë problemi konsiston në faktin, se çmime të tilla kaq të larta të naftës do të ushtrojnë presion, në radhë të parë, mbi ekonomitë e vendeve të zhvilluara. Dhe ngadalësimi ekonomik në sfondin e rritjes së çmimeve të naftës do të ndodhë kudo, domethënë jo vetëm në vendet e zhvilluara. Prandaj çmimi prej 270 $ duket si një vlerësim mjaft ekstrem. Ne parashikojmë që çmimi i naftës aty nga viti 2020 të arrijë në rreth 200 $ për fuçi.

Ndërkohë, Departamenti Amerikan i Energjisë shprehet se nafta në përgjithësi nuk do të shtrenjtohet dhe deri në vitin 2020 do të mbetet në nivelin e tanishëm. Dikasteri energjetik amerikan ndërkohë pranon se konsumi i naftës në botë do të rritet. Por oferta duhet të rritet në mënyrë proporcionale.

Në Gjermani nuk ndjehet shumë nga kriza e euros. Disa madje i mbajnë gjermanët si përfitues të krizës, që fitojnë nga problemet e të tjerëve. Sa qëndron kjo tezë?
Ndërsa në vendet në jug të eurozonës kriza është bërë një gjendje e zakonshme, në Gjermani situata duket ndryshe. Ish-kampionja e botës në eksport ende shkëlqen me një suficit tregtar, mallrat e saj janë të kërkuara në të gjithë botën. Rritja ekonomike e saj është e qëndrueshme, tregu i saj i punës robust. Ministri i Financave është i kënaqur me të ardhurat e larta tatimore dhe buxheti duket se do të jetë i balancuar.

Vuajtja e njërit, gëzimi i tjetrit?
Shpesh dëgjon të thuhet, se kjo nuk është çudi. Për shembull euroja e dobët ul çmimin e eksporteve gjermane dhe mungesa e bonitetit të shumë vendeve të tjera të eurozonës ka shkaktuar një kërkesë të madhe për bonot gjermane. Kjo bëri që vitin e kaluar të jepeshin letra gjermane me vlerë me norma interesi negative. Investitorët paguajnë madje, që të lejohen t’i japin hua paratë Gjermanisë.
Dhe më e mira, thonë përkrahësit e teorisë të përfitimit nga kriza, nuk ka ardhur akoma: sikur kriza të kapërcehet dhe kandidatët e falimentimit ta marrin veten në skajin jugor të Evropës, ata do të mund t’i kthejnë kreditë, që u ka dhënë Brukseli, kur kanë qenë në vështirësi. Gjermania, si donatori më i madh i BQE-së, EFSF-së dhe ESM-së, mund të gëzohej pastaj çdo vit për të ardhura shtesë në vlerë miliardash.

Ministri i Financave mund të gëzohet
A konsiderohet Gjermania fituese e krizës në Evropë? “Pjesërisht po, pjesërisht jo,” thotë Heike Joebges, ekonomiste në Universitetin Teknik dhe Shkencor (HTW) në Berlin. është e vërtetë megjithatë, se Gjermania “në krahasim me vendet e tjera konsiderohet si një port i sigurtë dhe kjo është arsyeja, se përse obligacionet qeveritare gjermane blihen me aq dëshirë. Për këtë arsye renditet kanë rënë dukshëm”. Kështu Ministri i Financave të Berlinit përfiton nga kriza e euros. Joebges thotë në bisedë me DW, se ne “paguajmë vetëm një të tretën e asaj, që na është dashur të paguanim para krizës.”
Profesori i ekonomisë nga Tübingeni, Joachim Starbatty, e sheh çështjen ndryshe: Sipas tij, kërkesa për obligacionet e qeverisë gjermane, është rezultat i arratisjes së kapitalit nga vendet në krizë. Përparësia në dukje ekonomike, që Gjermania ka nga ikja e një kapitali të tillë, së shpejti do të zhduket. Sepse në këtë largim të kapitalit, thotë Starbatty për DW, “ne duhet t’i kthejmë paratë në mënyra të tjera, për shembull në formën e paketave të shpëtimit.”
Starbatty e konsideron çështjen, nëse Gjermania po përfiton nga kriza, përgjithësisht një “perspektivë të rreme.” Ai e sheh problemin në thelb: “Ata kanë jetuar përtej mundësive të tyre dhe kjo tani u hakmerret. Bankat ndodhen thellë në borxh, firmat gjithashtu. Njerëzit kanë shpenzuar shumë para, shtetet kanë shpenzuar shumë para. Dhe tani kjo para duhet të rifitohet.”

Situata do të përmirësohet, sepse duhet të përmirësohet

Ekonomistja nga Berlini Joebges thekson se fitimi më i madh i Gjermanisë do të jetë kapërcimi i krizës: “Nëse vendet do ta kthejnë ndihmën e shpëtimit, ne në fund do të kemi një fitim të madh.” Tek ky argument eurokritikut Starbatty i duhet të marrë frymë thellë. “Është si të shpresosh për një ditë, që nuk vjen kurrë.” Ai nuk pret, që kandidatet evropianë për falimentim ta marrin veten së shpejti.
Heike Joebges nuk është aq pesimiste. Kriza do të tejkalohet, sepse ajo duhet të kapërcehet, të paktën nga perspektiva gjermane: “Kritikët më të mëdhenj duhet ta kenë gjithmonë parasysh se Gjermania, si një vend kreditor, është shumë i interesuar, që kriza të kapërcehet. Dhe nëse stabilizimi i vendeve të krizës do të arrihet, atëherë nga kjo priten një sërë të ardhurash shtesë.”

Vlerësimi i euros bekim dhe mallkim
Heike Joebges përmend edhe një tjetër arsye, përse Gjermania është në gjendje kaq të mirë gjatë krizës: Dobësia e vendeve të Evropës jugore, të kërcënuara nga falimentimi, ka bërë që monedha e përbashkët të jetë relativisht e dobët. Euro kohët e fundit ka humbur disi në vlerë kundrejt dollarit. Kjo, thotë Joebges, i vjen përshtat kombit eksportues, Gjermanisë. Nëse euro do të kishte më shumë vlerë, kjo do të shtrenjtonte eksportet dhe do ta ngarkonte ekonominë gjermane, që varet nga eksportet.
Dhe pa euron, thotë ekonomistja e HTW në Berlin, gjermanët do të vuanin më shumë nga kriza në Evropë, sepse sikur “Gjermania të kishte ende markën gjermane, vlera e saj do të rritej shumë dhe ne do të ishim në gjendje të kishim eksporte të larta.”
Për Joachim Starbattyr ky nuk është një argument bindës: “Gjermania ka qenë gjithmonë vend me monedhë të fortë. Rritja e vlerës së parasë nuk është në parim diçka e padëshirueshme, sepse çdo rritje e vlerës rrit fuqinë blerëse të konsumatorëve vendas, të fuqisë punëtore vendase.” Kjo nga ana e vet do të nxisë zhvillimin ekonomik në Gjermani. Një rritje e vlerës mund të jetë më shumë një bekim, se sa një mallkim./dw

Bumi i prodhimit të gazit natyror dhe i naftës në Shtetet e Bashkuara ka ndryshuar pikëpamjen për energjinë në mbarë botën. Pjesëmarrësit në konferencën vjetore HIS-CERA në Houston diskutuan për shtimin përherë e më tepër të karburanteve jo-konvencionale në mbarë botën, pra lëndët djegëse që nuk nxirren nga thellësitë e tokës dhe që i kanë dhënë drejtim rritjes ekonomike dhe zhvillimit në shekullin tonë. Korrespondenti i Zërit të Amerikës Greg Flakus njofton nga Houston-i.

Falë shtimit të prodhimit të gazit natyror në Teksas dhe në disa shtete të tjera amerikane, e ardhmja e enrgjisë në SHBA duket e mirë. Por transporti, sektori i ekonomisë që përdor më tepër energjinë, vazhdon të mbështetet kryesisht tek nafta dhe produktet e saj. Drejtuesi i kompanisë General Motors, Daniel Akerson, thotë se pajisja e konsumatorëve me stacione për furnizimin me gazit natyror në shtëpi mund të ndihmojë në këtë aspekt.

“Në se mendojmë se kjo do të shtonte shitjen e këtij produkti dhe në se do të nxirrnim fitime, sigurisht që do ta bëjmë këtë gjë.”

Por zoti Akerson thotë se kjo do të ndodhë, vetëm në se qeveria amerikane mbështet krijimin e më tepër stacioneve të furnizimit me gaz në mbarë vendin.

“Duhet nxitja e qeverisë për industrinë e energjisë, në mënyrë që të ndërtohet infrastruktura e nevojshme. Ne nuk mundet ta kontrollojmë këtë pjesë të ekuacionit. Por njëkohësisht, ne nuk mund të prodhojmë, pa patur siguri tek mbështetja infrastrukturore”.

Ngaqë makinat dhe kamionët që përdorin gazin natyror si karburant janë të shtrenjta, kryeekonomisti i Institutit Amerikan të Naftës, John Felmy, thotë se çdo ndryshim duhet të fillojë me automjetet e mëdha. Ai thotë se ka kuptim të nxitet eksporti i gazit natyror të lëngshëm, për t’i dhënë prodhuesve një shtysë për t’u zgjeruar.

“Në se i hedhim një vështrim operacioneve të gazit në mbarë vendin, tani për tani vihet re një numër jashtëzakonisht i madh eksplorimesh për shpimet për gaz. Ndërkohë, shpimet për zbulimin e rezervave të reja të gazit nuk kanë ndodhur, për arsye të çmimit relativisht të ulët të këtij produkti.”

Ai thotë se eksportimi i gazit do të pakësonte edhe deficitin tregtar të SHBA, do të krijonte vende të reja pune dhe do të kishte vetëm një ndikim të vogël tek çmimi që paguajnë konsumatorët. Por ky zhvillim nuk është i mirë vetëm për Shtetet e Bashkuara. Biznesmenë si Mikhail Smirnov i kompanisë ruse Cryogenmash dëshiron t’i shesë gaz natyror të lëngshëm kompanive amerikane.

“Ne jemi entuziastë për këtë projekt, ngaqë do të rritej ndjeshëm numri i tregtuesve private të gazit dhe i klientëve privatë, të cilët do të kenë nevojë për gaz të lëngëzuar në sasi të vogla”.

Në konferencën e Hjustonit erdhën zyrtarë të energjisë nga shumë vende, për të mësuar mbi mënyrat e shtimit të prodhimit të gazit natyror në vendet e tyre.
Për shumë vende, shfrytëzimi i rezervave të gazit natyror lidhet me luftën kundër varfërisë, thotë Arsenio Mabote, Drejtor i Institutit Kombëtar të Naftës në Mozambik.

“Kur ka burime energjie, mund të gjenerosh, për shembull, energji elektrike, dhe të furnizosh me të popullsinë… dhe kjo sjell zhvillim.”

Ekspertët thonë se vendet në mbarë botën do të kenë nevojë për energji nga një numër burimesh, përfshirë naftën, gazin natyror, qymyrin dhe burimet e ripërtëritshme, për të plotësuar kërkesat në dekadat e ardhshme./voa

Në Berlin deri të dielën zhvillohet panairi më i madh në botë i udhëtimeve, ITB me më shumë se 10.000 ekspozues nga 188 vende. Industria e turizmit është në rritje në mbarë botën.
Në Berlin pas javësh me re, dëborë dhe shi, ndrin sërish dielli nga një qiell i ndritshëm blu. Atë e kemi sjellë ne, thotë ministrja e Turizmit nga Indonezia, dhe qesh. Republika e Azisë Juglindore, si vend partner në Bursën Ndërkombëtare të Turizmit (ITB), është e përfaqësuar këtë vit me 120 ekspozues në panair.
Ata duan të prezantohen si një destinacion ekologjik dhe t’u tregojnë gjermanëve, se vendi ka më shumë se sa vetëm ishullin Bali. Aty vazhdojnë të shkojnë dy të tretat e pushuesve gjermanë në Indonezi. Turizmi në Indonezi në vitin e kaluar ka pësuar një rritje prej 5.2 për qind.

Dega e turizmit shënon rritje
Vendi përfiton nga nga një prirje, që mund të vërehet në të gjithë botën. Organizata Botërore e Turizmit, UNWTO, njoftoi disa javë më parë, se në vitin 2012 ka patur për herë të parë më shumë se një miliardë udhëtarë me destinacion turizmin. Deri në vitin 2020 priten madje 1,6 miliardë udhëtarë. “Kjo natyrisht e vë infrastrukturën, politikën, por veçanërisht ne, industrinë, firmat në degë të ndryshme të industrisë, para sfidash të reja”, thotë Michael Frenzel, Kryetar i Shoqatës së Industrisë së Turizmit gjerman (BTW ) ..

Gjermanët mbeten kampionë botërorë në udhëtim
Me pushime fitohen të holla dhe këtu gjermanët vazhdojnë të luajnë një rol të rëndësishëm, sepse ata kanë shumë dëshirë të udhëtojnë. Vetëm një e treta e turistëve gjermanë mbetet në vendin e tyre, dy të tretat shkojnë në vende të largëta. Gati 64 miliardë euro kanë dhënë turistët gjermanë vitin e kaluar për udhëtime jashtë vendit, që janë të 2,2 miliardë euro shumë se një vit më parë.
Destinacionet më të njohura ishin Spanja, Italia dhe Turqia. Edhe këtë verë nuk do të ndryshojë ndoshta asgjë. Megjithatë, parashikon Jürgen Büchy, President i Shoqatës gjermane të Udhëtimit, do të ketë një rikthim për Greqinë. Vendi pas një rënieje të madhe të vizitorëve në vitin e kaluar po e rimerr veten dhe ka një rritje dyshifrore në shumë firma udhëtimesh.
“Kjo na gëzon jashtë mase, sepse Greqia është një nga destinacionet kryesore për industrinë e turizmit në Gjermani”, thotë Büchy. “Mikpritja e vazhdueshme dhe cilësia e produktit në zonat e pushimeve në ishujt, e meriton, që pushuesit të fitojnë përsëri besimin në këtë vend dhe të kthehen atje.”

Afrika e Veriut humbet përsëri
Një zhvillim, që u bë i dukshëm në vitin 2012, edhe në Tunizi dhe Egjipt. Në 2013 tashmë duket ndryshe. Deri tani, vendet e Afrikës Veriore nuk kanë qenë në gjendje, që të arrijnë shifrat e prenotimeve të vitit të kaluar. Rënie regjistrohen në Qipro, Maltë, Australi, si dhe në Afrikën Lindore dhe Jugore, sidomos në Kenia, Namibi dhe Afrikën e Jugut. Gjermanët janë të ndjeshëm ndaj krizave. Nevoja e tyre për siguri është shumë e lartë. Për pushimet e tyre ata japin më shumë para, por pushimi duhet të jetë i përsosur.
Kështu që në segmentin e udhëtimeve luksoze ka një kërkesë në rritje dhe jo vetëm për destinacionet e veçanta, të njohura si të tilla si Maledive, Seychellet, Mauritius dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Edhe në destinacionet tradicionale ofrojnë cilësi të lartë për konsumatorët, thotë Jürgen Büchy. “Ky segment është në rritje në të gjithë operatorët dhe destinacionet.”
Kjo bën që të mbushen arkat e agjencive të udhëtimit dhe organizatorëve. Pas një rritje të shitjeve prej 5.5 për qind në një rekord prej rreth 24,4 miliardë euro në vitin e kaluar, Shoqata gjermane e Udhëtimeve për vitin 2013 pret një rritje prej 3-4 për qind./dw

Çmimi i naftës u rrit në Azi pas vdekjes së presidentit venezuelian, Hugo Chavez, që hap edhe një periudhë paqartësie në Venezuelë, prodhuesi kryesor i naftës në Amerikën Latine, thanë shpërndarësit.

Çmimi i një fuçie naftë “light sweet crude” (WTI) u rrit me 19 centë duke arritur në 91,01 dollarë, ndërkohë që një fuçi naftë bruto ”Brent North Sea” u rrit 53 centë duke vajtur në 112,14 dollarë.

”Vdekja e Chavezit, 58 vjeç, e çon vendin dhe rajonin drejt paqartësisë, përpara zhvillimit të zgjedhjeve presidenciale brenda 30 ditëve”, theksoi Jason Hughes, shpërndarës në IG Markets në Singapor./trt/kohaislame

Revista Forbes ka botuar listën për vitin 2013 të njerëzve më të pasur duke shënuar një rekord miliarderësh prej 1 mijë e 426 sosh.Vlera totale e listës është 5.4 trilionë dollarë, që është rritur nga 4.6 trilionë sa ka qenë.

Listës i janë shtuar 210 miliarderë të rinj nga 42 vende.

Gjashtëdhjetë persona kanë rënë që prej rangimit të fundit, ndërsa tetë kanë vdekur.

Numri i grave miliardere është rritur nga 104 në 138.

Pasuria e manjatit meksikan Carlos Slim është 73 miliardë dollarë, duke e bërë atë personin më të pasur në botë- pozitë kjo që e mban që nga viti 2010.

Ai pasohet nga bashkëthemeluesi i Microsoft-it Bill Gates, pasuria e të cilit ka një vlerë prej 67 miliardë dollarësh.

Pronari i Credit Bank të Moskës Roman Avdeev është renditur në vendin e njëjtë me bankierin e Arabisë Saudite Sulejman Al Rajhi, si njerëzit më të pasur me më së shumti fëmijë.

Nëntëmbëdhjetë nga 23 fëmijët e Avdeevit janë të adoptuar.

Dhjetë personat më të pasur në botë (emri, shtetësia, pasuria)

1. Carlos Slim Meksikë 73 mld $

2. Bill Gates SHBA 67 mld $

3. Amancio Ortega Spanjë 57 mld $

4. Warren Buffet SHBA 53,5 mld $

5. Larry Ellison SHBA 43 mld $

6. Charles Koch SHBA 34 mld $

7. David Koch SHBA 34 mld $

8. Li Ka-shing Kinë 31 mld $

9. Liliane Bettencourt Francë 30 mld $

10. Bernard Arnault Francë 29 mld $