Ballina banka Istisna – Koha e dorëzimit

Istisna – Koha e dorëzimit

Siç u përmend më parë, në kontratën e istisna nuk është domosdoshmëri që koha e dorëzimit të jetë e fikse apo e përcaktuar në mënyrë të prerë. Kjo do të thotë se palët nuk janë të detyruara të vendosin një datë të saktë për dorëzimin e produktit apo shërbimit, dhe koha mund të mbetet fleksibël sipas marrëveshjes së tyre. Megjithatë, blerësi ka të drejtë të caktojë një kohë maksimale për dorëzimin, e cila përbën një kufi mbi të cilin dorëzimi nuk duhet të kalojë. Në rast se prodhuesi ose ofruesi i shërbimit vonon dorëzimin pas kësaj kohe të përcaktuar, atëherë blerësi nuk është i detyruar të pranojë mallin dhe as të paguajë çmimin për të. Kjo siguron një mbrojtje për blerësin kundrejt vonesave të padëshiruara dhe mungesës së përmbushjes së kushteve nga ana e prodhuesit.

Për të garantuar që mallrat apo shërbimet do të dorëzohen brenda periudhës së caktuar, në praktikën bashkëkohore janë shtuar edhe klauzola penale në marrëveshjet e istisnas. Këto klauzola përcaktojnë se nëse prodhuesi vonon dorëzimin pas datës së caktuar, ai do të jetë i detyruar të paguajë një gjobë, e cila llogaritet në bazë ditore për çdo ditë vonese. Ky penalizim synon të nxisë përmbushjen në kohë të detyrimeve dhe të kompensojë blerësin për dëmin që i shkaktohet nga vonesa.

Në lidhje me këtë, lind pyetja nëse një klauzolë e tillë penale mund të përfshihet në kontratën e istisna në përputhje me parimet e Sheriatit. Juristët klasikë islam nuk kanë diskutuar drejtpërdrejt këtë çështje për istisnan, por kanë lejuar një kusht të ngjashëm në rastin e kontratës ixharah (qiradhënie). Për shembull, ata shpjegojnë se nëse dikush kontrakton një rrobaqepës për të qepur rroba, pagesa mund të ndryshojë në varësi të kohës së dorëzimit. Në këtë rast, personi që porosit rrobat mund të deklarojë se do të paguajë një shumë më të madhe nëse punimi bëhet brenda një dite, dhe një shumë më të ulët nëse dorëzimi bëhet pas dy ditësh. Kjo praktikë është pranuar sepse e lidh pagimin me kohëzgjatjen e shërbimit dhe inkurajon përmbushjen në kohë.

Duke u mbështetur në këtë parim, çmimi në kontratën e istisna mund të lidhet me kohën e dorëzimit dhe kjo do të jetë e lejuar nëse palët bien dakord që në rast vonese të dorëzimit, çmimi të ulet për një shumë të caktuar për çdo ditë vonese. Kjo qasje është në harmoni me parimet e drejtësisë dhe barazisë në kontrata, pasi krijon një stimul për prodhuesin që të përmbushë detyrimet në kohë dhe të kompensojë blerësin për çdo vonesë të mundshme. Në këtë mënyrë, marrëveshjet moderne të istisna mund të përfshijnë elemente të tilla fleksibël dhe efektive për menaxhimin e riskut dhe garantimin e interesave të të dy palëve në përputhje me Sheriatin.

Artikulli paraprakIstisna – Mënyrë e Financimit
Artikulli tjetërDallimet ndërmjet Istisna dhe Salam