Ballina banka Banka si ndërmjetësuese

Banka si ndërmjetësuese

Pozicioni i dytë e bën bankën një ndërmjetësuese për të tërhequr depozita nga kursimtarët dhe për t’i kaluar ato te përdoruesit e fondeve. Kështu, ajo krijon një lidhje midis ofertës dhe kërkesës për fonde.

Si ndërmjetësuese, banka nuk do të mbante përgjegjësi për ndonjë humbje, as nuk do të kishte të drejtë për një pjesë të fitimit. Megjithatë, ajo mund të kërkojë një shpërblim për veprimtarinë e saj ndërmjetësuese. Ky shpërblim mund të jetë një shumë fikse e përcaktuar më parë, ose të jetë në përpjesëtim me shumën që ajo administron. Sidoqoftë, ky shpërblim nuk duhet të varet nga realizimi i një fitimi, sepse në një rast të tillë, kthimi që i takon bankës bëhet i pasigurt, gjë që, sipas Sheriatit, e bën kontratën të pavlefshme. Si ndërmjetësuese, banka është e përkushtuar t’u shërbejë të dyja palëve si kursimtarit ashtu edhe përdoruesit të fondeve. Në këtë rast, ajo ka të drejtë të kërkojë shpërblim për shërbimin e saj nga njëra ose të dyja palët, pa marrë parasysh nëse sipërmarrësi i përdor ato në mënyrë fitimprurëse dhe nëse pronari i fondeve merr ndonjë kthim mbi kapitalin e tij. Por edhe në këtë rast, banka do ta lidhë tarifën e saj me shërbimin që ofron, dhe jo me kohëzgjatjen e mbajtjes së fondeve te ajo ose te përdoruesi i fondeve. Për më tepër, e gjithë pjesa e të ardhurave që ajo merr nga përdoruesi i fondeve do t’i kalojë pronarit të fondeve. Po ashtu, e gjithë barra e humbjes që duhet të ndahet me përdoruesin e fondeve do të përballohet nga pronari i fondeve pasi t’i zbritet nga llogaria shuma e detyrueshme ndaj bankës për shpërblimin e saj dhe për çdo shpenzim tjetër që banka duhet të bëjë në emër të pronarit.

Kushtet e ofrimit të financimit do të varen nga zgjedhja e depozituesit. Ai mund të zgjedhë të financojë në bazë të mudaraba me një tregtar, importues apo eksportues, musharaka me bankën ose përmes bankës me një kompani ndërtimi, prodhues apo hotelier, ndarje të prodhimit me një kultivues dhe kështu me radhë. Por kjo nuk do të përfshijë mënyra si murabaha, bai muaxhxhal, bai salam apo bai vafa. Funksioni i bankës do të jetë të sigurojë, përmes shërbimeve të stafit të saj të specializuar, që interesi i depozituesit të mbrohet. Shpenzimet e bëra për këtë staf do të zbriten nga fitimi bruto që i paguhet depozituesit. Norma e shpërblimit që do të ngarkohet nga depozituesi dhe/ose sipërmarrësit do të caktohet nga banka qendrore.

Ky propozim e përfshin bankën si ndërmjetësuese midis depozituesit dhe sipërmarrësit apo tregtarit. Kjo duket të jetë një alternativë e zbatueshme në rastin e bankave të vogla ose të mesme pa interes. Në rastin e bankave shumë të mëdha dhe të sistemit bankar në shkallë kombëtare kjo nuk është, pasi krijimi i kompanive investuese dhe institucioneve financiare për të financuar sektorë të ndryshëm dhe të specializuar në mënyra të ndryshme financimi do të dukej një alternativë më e menaxhueshme.

Kompanitë investuese do të ishin degë të bankës për të lehtësuar këtë të fundit nga funksioni i mbikëqyrjes dhe monitorimit të drejtpërdrejtë. Do të ishte e mundur që këto kompani të kishin kontakte më të afërta me bizneset dhe të fitonin informacione më të sakta mbi kushtet e tregut. Ato, në fakt, do të ishin krahët operativë efektivë të bankave.

Për të përmbledhur, shumë teknika që bankat pa interes po praktikojnë nuk janë ose në përputhje të plotë me frymën e Sheriatit ose të zbatueshme në rastin e bankave të mëdha apo të të gjithë sistemit bankar. Për më tepër, ato kanë dështuar të eliminojnë aspektet e padëshiruara të interesit. Kështu, ato kanë ruajtur atë që një bankë islame duhet të eliminojë. PLS ka një fushë të kufizuar dhe duhet të ruhet, por fushat ku mund të zbatohet duhet të specifikohen. Bankat nuk mund të veprojnë si tregtarë dhe as si partnerë aktivë në një kontratë mudaraba. Në këtë mënyrë dhe në teknika të tjera financimi, ato do të shërbejnë si ndërmjetës dhe do të ngarkojnë shpërblim për shërbimet e tyre pa marrë parasysh nëse biznesi fiton apo humbet. Bankat e mëdha dhe veprimtaritë bankare kombëtar do të kërkonin ndryshime strukturore përmes krijimit të kompanive investuese si degë operative të specializuara. Nuk është e nevojshme që të gjitha bankat të krijojnë kompani të ngjashme investimi për të mbuluar të gjithë sektorët e ekonomisë, do të ishte më e preferueshme që të kishte specializim vetëm në disa fusha. Degët e një banke A, për shembull, mund të specializohen në strehim dhe transport ndërsa ato të bankës B mund të përqendrohen në shërbime dhe industri të vogla, dhe kështu me radhë.

Pyetja e fundit që duhet trajtuar ka të bëjë me ndikimin ekonomik të marrjes së një shpërblimi nga depozituesi në rast se ai pëson humbje në fondet e tij. Humbja ndodh vetëm kur fondet menaxhohen veçmas për secilin individ. Bankat, nga ana tjetër, i bashkojnë fondet dhe i investojnë ato në portofolë të ndryshëm, duke i diversifikuar për të siguruar përfitim në tërësi. Edhe nëse ndonjë portofol nuk gjeneron fitim, mund të hartohen disa zgjidhje për të kompensuar bankën pa ngarkuar më tej pronarin e fondeve, i cili tashmë ka humbur një pjesë të kapitalit të tij.Institucionet financiare duhet të kategorizohen në bazë të periudhës së financimit. Bankat tregtare duhet të financojnë për afat të shkurtër dhe të mesëm; NBFI-të dhe bankat e specializuara duhet të përqendrohen kryesisht në financimin afatgjatë. Financimi afatshkurtër i bujqësisë, tregtisë së vogël dhe zejtarisë duhet të jetë ekskluzivisht përgjegjësi e kooperativave. Bankat tregtare mund të kryejnë të gjitha funksionet konvencionale bankare në bazë të komisioneve, tarifave të shërbimit ose shpërblimeve dhe të veprojnë si ndërmjetës në kontratat e musharakës apo mudarabas ndërmjet financuesit dhe sipërmarrësit apo tregtarit. Degët e këtyre bankave tregtare mund të krijohen kur mbikëqyrja e ndihmës financiare bëhet e domosdoshme. Në mënyrë që firma e financuar të ruajë lirinë sipërmarrëse, të mbrojë sekretet tregtare dhe të jetë e lirë të marrë vendime politike në interes të gjerë të biznesit, roli i institucioneve financiare nuk duhet të jetë ai i një partneri aktiv, por i një partneri “fjetur”. Ato duhet të lejohen të ndërhyjnë vetëm kur firma ndjek një politikë që rrezikon financimin e saj. Një nga arsyet pse tregtarët nuk janë të gatshëm të pranojnë partneritet me bankat është frika nga ndërhyrja e panevojshme e tyre në çështjet politike. Qeveria, në bashkëpunim me institucionet financiare dhe tregtarët, duhet të hartojë një ligj për të përcaktuar të drejtat dhe detyrimet e këtyre partnerëve të veçantë pasivë.

Artikulli paraprakBanka si partnere biznesi
Artikulli tjetërRoli i emetimeve të mudarabas në tregjet kapitale