Në kuadër të evolucionit historik të bankave islame, duhet përmendur edhe një institucion të veçantë financiar i cili zakonisht nuk përmendet në diskutimet për bankat islame, por rëndësia, domethënia dhe veçantia e tij e kërkojnë këtë. Ky institucion financiar është Bordi i Menaxhimit dhe Fondit të Haxhinjve i Malajzisë, i njohur gjerësisht si Tabung Haxhi.
Arsyeja e themelimit të këtij institucioni ishte dëshira e myslimanëve malajzianë që “paratë e shpenzuara për pelegrinazh të jenë të pastra dhe të paprekura nga kamata.” Meqë kjo nuk ishte e mundur duke i vendosur paratë në bankat tregtare të zakonshme, kjo dëshirë e bëri të nevojshme krijimin e një institucioni të veçantë financiar. Si rrjedhojë, në vitin 1963 u krijua një korporatë kursimesh për haxhinjtë, e cila më vonë u përfshi në Tabung Haxhi në vitin 1969.
Qëllimet e Tabung Haxhit janë:
- T’u mundësojë myslimanëve të kursejnë për të përballuar shpenzimet për kryerjen e pelegrinazhit (Haxhit) ose për shpenzime të tjera të dobishme për ta;
- T’u mundësojë myslimanëve, përmes kursimeve të tyre, të marrin pjesë në investime, industri, tregti dhe plantacione si dhe në pasuri të paluajtshme, sipas parimeve islame; dhe
- Të sigurojë mbrojtjen, kontrollin dhe mirëqenien e myslimanëve gjatë pelegrinazhit përmes shërbimeve dhe lehtësirave të ndryshme të Tabung Haxhi.
Për realizimin e këtyre qëllimeve, bordi është i ngarkuar të mbledhë kursimet përmes zyrave të degëve dhe agjencive të tjera si zyrat postare, dhe të investojë kursimet e depozituesve “në përputhje me parimet dhe normat e investimeve islame.”
Tabung Haxhi nisi me 1,281 depozitues në vitin 1963 dhe me një total depozitash prej 46,600 dollarësh malajzianë. Deri në fund të vitit 1985, kishte 65 degë në të gjithë vendin, me numrin e depozituesve që arriti në 867,220 dhe me depozita që tejkalonin një miliard dollarë malajzianë. Aktivitetet financiare të Tabung Haxhit menaxhohen nga një departament i financës dhe investimeve që ka gjashtë sektorë: financa, kursime dhe tërheqje, letra me vlerë, toka dhe ndërtesa, menaxhimi i pronës dhe teknologjia e informacionit. Gjithashtu, ka themeluar pesë kompani bijë që merren me plantacione, transport të haxhinjve, ndërtim dhe strehim si dhe menaxhim pronash.
Sa i përket menaxhimit të fondeve, Tabung Haxhi funksionon si një institucion kursimi dhe investimi. Ai operon në bazë të parimit të el vekalah el mutlagah (autorizim i plotfuqishëm), përmes të cilit depozituesit japin pëlqimin e tyre që Tabung Haxhi të menaxhojë depozitat për qëllime investimi. Ai kishte disa skema për tërheqjen e depozitave, si: depozita direkte, depozita përmes degëve dhe zyrave postare, skema të zbritjes nga paga, skema kursimi për fëmijë. Lejohen tërheqje deri në 100 për qind të bilancit të parave në fond. Megjithatë, zakonisht lejohet vetëm një tërheqje brenda gjashtë muajve. Personat që janë regjistruar për të kryer Haxhin në një vit të caktuar, zakonisht nuk lejohen të bëjnë tërheqje gjatë atij viti.
Për të bërë investime në përputhje me parimet islame, Tabung Haxhi përdor mudaraba dhe musharakah si mënyra investimi. Për të siguruar që nuk shkel asnjë parim islam, më parë konsultohej me Komitetin Kombëtar të Fetvave të Malajzisë. Megjithatë, pas themelimit të Bank Islam Malaysia, ajo përdor shërbimet e bordit mbikëqyrës të Sheriatit që i është bashkëngjitur kësaj banke. Investimet e Tabung Haxhit janë bërë në katër forma: investime në aksione, në kompani bijë, në tokë dhe ndërtesa dhe investime afatshkurtra. Pas zbritjes së shpenzimeve operative dhe pagesës së zekatit, fitimet shpërndahen ndërmjet depozituesve. Zakonisht, norma e dividendit ka qenë rreth 8 deri në 8.5 për qind.
Megjithëse Tabung Haxhi nuk është bankë, ajo funksionon pothuajse në të njëjtën mënyrë si një bankë islame. Ajo gjithashtu kryen dy funksione të rëndësishme bankare, pra pranimin e depozitave dhe kryerjen e investimeve. Në fakt, Tabung Haxhi është një shembull i mirë se si një institucion financiar i specializuar mund të funksionojë me sukses në përputhje me parimet islame.
