Shqetësimi kryesor i Islamit në jetën ekonomike të njeriut ka qenë gjithmonë i lidhur me përmbushjen e nevojave, drejtësinë, efikasitetin dhe rritjen, si dhe lirinë, zakonisht në këtë rend prioriteti, varësisht nga rrethanat në të cilat një mendimtar i caktuar ka trajtuar këtë temë. Këto qëllime janë të rrënjosura thellë në Kuran dhe Sunet dhe ofrojnë një kuadër që përfshin pothuajse çdo kontribut të mëparshëm mbi këtë çështje. Ekonomiksi modern, nga ana tjetër, është fokusuar kryesisht në efikasitet dhe rritje, ndërsa çështjet e drejtësisë dhe përmbushjes së nevojave i janë imponuar nga krizat ekonomike ose nga sulmet nga qarqe radikale, ndaj të cilave ortodoksia zakonisht ka reaguar duke lavdëruar lirinë si shqetësimin më të madh. Këto qëllime nuk janë trajtuar kurrë në mënyrë të integruar nga asnjë shkollë ekonomike. Në përputhje me këndvështrimin e tij për jetën dhe shoqërinë, dhe në vazhdim të traditave të tij të mëparshëm, ekonomiksi islam bashkëkohor ka marrë përsipër një detyrë tre-dimensionale: të përcaktojë qëllimet dhe vlerat islame, të analizojë realitetin ekonomik ekzistues dhe të hulumtojë mënyrat dhe mjetet për ta shndërruar atë realitet në një model të dëshiruar.
Kjo shqetësim i përmendur më lart del qartë në literaturën mbi sistemin ekonomik islam, por kjo nuk është ajo që na shqetëson kryesisht këtu. Më shumë do të përqendrohemi në kontributet me natyrë teorike që kanë dhënë së fundmi ekonomistët islamë. Meqë një përmbledhje e kohëve të fundit tashmë është në dispozicion, ne do të përmendim vetëm pikat kryesore pa iu referuar autorëve të veçantë.
Shumica e punës teorike të bërë deri më tani i përgjigjet pyetjes: Si do të vepronte një agjent i caktuar ekonomik nën ndikimin e qëllimeve dhe vlerave islame, dhe çfarë rendi do të rezultonte nga kjo? Zakonisht, analisti shkon më tej duke trajtuar rolin korrigjues ose plotësues të shtetit islam për të arritur rendin e dëshiruar.
