Një mësim i rëndësishëm që duhet t’u përcillet vendimmarrësve në vend është se përparësia më e lartë duhet t’u jepet dy objektivave parësore: përmirësimit të standardeve të jetesës për masën e familjeve me të ardhura më të ulëta dhe sigurimit që procesi i zhvillimit të tyre të jetë i vetëqëndrueshëm. Me fjalë të tjera, qasja për arritjen e një “ekuilibri të dëshirueshëm” nënkupton veprim të njëkohshëm për realizimin e dy objektivave: mirëqenies dhe prodhimit për familjet me të ardhura më të ulëta. Kjo kërkon një strategji popullsie të konceptuar dhe zbatuar në mënyrë që të mundësojë një mjedis të përshtatshëm për rritjen e produktivitetit dhe përmirësimin e njëkohshëm të mirëqenies sociale. Për ta bërë procesin e zhvillimit të vetëqëndrueshëm, është thelbësore që burimet ekzistuese të orientohen fillimisht drejt rritjes së produktivitetit. Përvoja ka treguar qartë se pa një shtysë të fuqishme drejt rritjes së produktivitetit të grupit të synuar, përpjekjet për përmirësimin e mirëqenies së tyre, qoftë përmes zgjerimit të shërbimeve të kujdesit shëndetësor apo arsimit fillor, apo përmes përmirësimit të ushqyerjes, vështirë se do të japin fryte. Një strategji duhet të hartohet me shumë kujdes me një “qasje të radhitur” të qartë, ku përcaktohen prioritetet në mënyrë të përmbledhur së bashku me afatin kohor për zbatim.
Dështimi i plotë i politikave publike për të arritur një përparim të qëndrueshëm lidhet me dy arsye thelbësore: së pari, mungesa e decentralizimit në marrjen e vendimeve dhe mungesa e strukturave institucionale të përshtatshme në nivelin bazë; së dyti, politizimi i institucioneve ekzistuese, qofshin këto këshilla lokale apo komitete të zekatit. Për më tepër, rivalitetet lokale të nxitura nga ndarje feudale, etnike apo sektare, që mbizotërojnë mbi çdo përpjekje për uljen e varfërisë apo rritjen e produktivitetit, e përkeqësojnë edhe më tej situatën.
Ekziston një pajtueshmëri e gjerë mes ekspertëve se një parakusht për zbatimin efektiv të një strategjie që synon përmirësimin e kushteve të fermerëve të vegjël dhe të varfërve ruralë në varfëri të thellë është ndërtimi i institucioneve që janë plotësisht vendore dhe jo të imponuara nga lart, në mënyrë që të pasqyrojnë vërtetë vlerat dhe nevojat kulturore të komunitetit. Struktura ideale që përmbush këto kritere në kontekstin tonë kulturor dhe që me siguri do të gjejë mbështetje të gjerë nga komuniteti është një organizatë e ndershme dhe funksionale si komiteti i zekatit në fshat, por e çliruar nga të metat që e kanë penguar deri më tani.
