Si t’i rrisim fëmijët që të bëhen liderë?
Shumë mjedise edukative gabojnë kur e ngushtojnë konceptin e lidershipit vetëm te suksesi në shkollë ose te aftësia për të dhënë urdhra. Në të vërtetë, lidershipi nuk është thjesht një aftësi që fitohet në moshë të rritur, por një ndërtim psikologjik dhe intelektual që fillon që në vitet e para të formimit të personalitetit.
Nga një këndvështrim i thellë edukativ, lideri nuk formohet kur i jepet pushtet, por kur i jepet mundësia të njohë veten, të menaxhojë zgjedhjet e tij dhe të mbajë përgjegjësi për pasojat e tyre.
Hapi i parë në ndërtimin e një personaliteti udhëheqës është zhvillimi gradual i pavarësisë. Çdo moshë ka nevojë për një hapësirë të përshtatshme vendimmarrjeje, që i lejon fëmijës ose të riut të provojë, të gabojë dhe të përpiqet përsëri, pa u rrënuar emocionalisht dhe pa ndërhyrje të vazhdueshme që e zhveshin përvojën nga vlera e saj. Mungesa e përvojës prodhon varësi, ndërsa përvoja ndërton vetëdije dhe përgjegjësi.
Më pas vjen përgjegjësia, e cila përbën gurin themeltar të formimit të liderit. Kur një fëmije ose të riu i besohet një detyrë e qartë dhe ai mbahet përgjegjës për përmbushjen e saj, mëson se çdo veprim ka pasojat e veta dhe se përkushtimi nuk është një zgjedhje dytësore, por pjesë e ndërtimit të karakterit.
Po aq e rëndësishme është edhe kultura e dialogut brenda familjes. Personi që ka mundësi të shprehë mendimin e tij dhe të dëgjohet me seriozitet, zhvillon mendim kritik dhe aftësi për të gjykuar në mënyrë të pavarur. Ndërsa mjediset që mbështeten vetëm te urdhrat dhe udhëzimet e njëanshme, shpesh krijojnë individë që dinë të dëgjojnë, por jo të analizojnë dhe të vendosin vetë.
Nuk mund të anashkalohet as roli i shembullit personal, i cili mbetet faktori më i fuqishëm në edukim. Fëmijët nuk mësojnë lidershipin kryesisht nga këshillat, por nga sjelljet që shohin çdo ditë: si merren vendimet, si trajtohen gabimet dhe si përmbushet përgjegjësia në jetën reale.
Po ashtu, lidershipi nuk mund të ndahet nga morali. Fuqia pa vlera krijon ndikim të brishtë dhe të rrezikshëm, ndërsa personaliteti i ekuilibruar bashkon vendosmërinë me mëshirën, aftësinë për të ndikuar me kontrollin e vetvetes dhe forcën me drejtësinë.
Në fund, formimi i liderëve nuk është një projekt me rezultate të menjëhershme. Ai është një proces i gjatë dhe i vazhdueshëm, që ndërtohet përmes viteve të edukimit të vetëdijshëm; një edukim që i jep fëmijës hapësirë të rritet, e mëson të mendojë dhe i rrënjos ndjenjën e përgjegjësisë para se t’i kërkojë suksesin.
Sepse lidershipi i vërtetë nuk trashëgohet… ai kultivohet.
/Dr. Abdulkarim Bakkar/
