Ballina banka Rreziku i humbjes në musharakah

Rreziku i humbjes në musharakah

Thuhet se marrëveshja e musharakah ka më shumë gjasa që t’i kalojë humbjet e biznesit te banka ose institucioni financiar që financon. Këto humbje, në vijim, do t’u kalojnë edhe depozitorëve. Për shkak se depozitorët do të jenë vazhdimisht të ekspozuar ndaj rrezikut të humbjes, ata mund të hezitojnë të depozitojnë kursimet e tyre në banka apo institucione financiare. Si pasojë, kursimet e tyre ose do të mbeten të papërdorura, ose do të përdoren në mënyra informale jashtë sistemit bankar, çka nuk do të kontribuojë në zhvillimin ekonomik në nivel kombëtar.

Megjithatë, ky argument është i keqkuptuar. Para se të financojnë bazuar në musharakah, bankat dhe institucionet financiare do të studiojnë realizueshmërinë e biznesit të propozuar për të cilin kërkohen fondet. Edhe në sistemin aktual të huave me interes, bankat nuk i japin hua çdo aplikanti pa kriter, ato analizojnë potencialin e biznesit dhe nëse shqetësohen se biznesi nuk është fitimprurës, refuzojnë të japin hua. Në rastin e musharakah, ky studim duhet të kryhet me kujdes dhe më thellë.

Për më tepër, asnjë bankë apo institucion financiar nuk mund të kufizohet vetëm në një marrëveshje musharakah. Gjithmonë do të ketë një portofol të diversifikuar të musharakah. Nëse një bankë ka financuar 100 klientë të saj në bazë të musharakah, pasi ka studiuar çdo propozim, është e vështirë të besohet që të gjitha këto ose shumica e tyre do të rezultojnë në humbje. Me masa dhe kujdes të duhur, më së shumti mund të ndodhë që disa të kenë humbje, por nga ana tjetër, musharakat fitimprurëse pritet të sjellin kthime më të larta se huat me interes, sepse fitimi i vërtetë ndahet midis klientit dhe bankës. Prandaj, portofoli i musharakah si i tërë nuk pritet të ketë humbje, dhe mundësia për humbje të përgjithshme është vetëm një mundësi teorike që nuk duhet të dekurajojë depozitorët. Kjo mundësi teorike e humbjes në një institucion financiar është shumë më e ulët se mundësia e humbjes në një kompani aksionare, e cila vepron në një sektor të kufizuar të aktiviteteve tregtare. Megjithatë, njerëzit blejnë aksionet e tyre dhe kjo mundësi humbjeje nuk i pengon nga investimi. Rasti i bankave dhe institucioneve financiare është edhe më i fortë, sepse aktivitetet e tyre musharakah janë shumë të diversifikuara, kështu që humbjet në një musharakah mund të kompensohen nga fitimet në të tjerat.

Përveç kësaj, një ekonomi islame duhet të krijojë një mentalitet që beson se çdo fitim nga paraja është shpërblim për marrjen e rrezikut të biznesit. Ky rrezik mund të minimizohet përmes ekspertizës dhe diversifikimit të portofolit, ku ai bëhet vetëm një rrezik hipotetik ose teorik. Por nuk ka mënyrë për ta eliminuar plotësisht këtë rrezik. Kush dëshiron të përfitojë, duhet të pranojë këtë rrezik minimal. Kjo qasje është tashmë e pranuar edhe në rastin e kompanive aksionare të zakonshme, ku askush nuk ka ngritur ndonjëherë kundërshtim për faktin se paratë e aksionarëve janë të ekspozuara ndaj humbjes. Problemi krijohet nga sistemi që ndan bankat dhe financimin nga aktivitetet normale tregtare dhe industriale, dhe që i ka bërë njerëzit të besojnë se bankat dhe institucionet financiare merren vetëm me para dhe letra, dhe nuk kanë lidhje me rezultatet reale të tregtisë dhe industrisë. Prandaj, argumentohen se ato meritojnë kthim të fiksuar në çdo rast. Kjo ndarje e sektorit financiar nga sektori i tregtisë dhe industrisë ka sjellë dëme të mëdha në ekonominë makro. Natyrisht, kur flasim për bankat islame, nuk nënkuptojmë se ato do të ndjekin këtë sistem konvencional në çdo aspekt. Islami ka vlerat dhe parimet e tij që nuk pranojnë ndarjen e financimit nga tregtia dhe industria. Kur ky sistem islam të kuptohet mirë, njerëzit do të investojnë në sektorin financiar edhe me rrezikun teorik të humbjes, më lehtë sesa investojnë në kompanitë aksionare fitimprurëse.

Artikulli paraprakMusharakah – Sekreti i biznesit
Artikulli tjetërLlogaria e vazhdueshme e musharakah