Mrekullia ekonomike spanjolle

Mrekullia ekonomike spanjolle është, në histori, periudha që ndodhi në Spanjë midis viteve 1959 dhe 1974. Kjo fazë, e përshtatur në kontekstin e diktaturës Franko, u karakterizua nga zgjerimi dhe modernizimi i ekonomisë spanjolle.

Lufta civile spanjolle kishte shkatërruar ekonominë spanjolle. Në vitet 1950, Spanja ishte ende e zhytur në autarki, megjithëse është gjithashtu e vërtetë se ajo filloi të merrte ndihmën e SHBA. Gjatë atyre viteve, Spanja kishte mbetur e izoluar ndërkombëtarisht dhe rimëkëmbja ekonomike po vazhdonte ngadalë.

Presidenti Francisco Franco ishte në favor të një Spanjë që nuk varej nga vendet e treta. Duke pasur parasysh industrializimin e dobët të vendit, burimet e pamjaftueshme ekonomike, ushqimore dhe natyrore të tij, kjo ishte praktikisht e pamundur. Kështu, Spanja, megjithë ndihmën e SHBA-së, vazhdoi të ishte një ekonomi e ndërhyrë shumë nga shteti. Për më tepër, shteti nuk kishte kapacitete të mjaftueshme për të paguar për modernizimin aq të nevojshëm të ekonomisë.

Në atë kohë, diagnoza ekonomike e Spanjës ishte e ndërlikuar: vendi vuajti efektet e inflacionit, me rritjen e çmimeve dhe rënien e këmbimit valutor të shtetit, pothuajse duke rënë në falimentim.

Teknokratët dhe Plani i Stabilizimit

Me teknokratët ose specialistët teknikë në qeveri, rreth vitit 1959, ishte e nevojshme të promovohej një plan stabilizimi për të bërë ngritje të ekonomisë spanjolle. Midis këtyre teknokratëve ishin Mariano Navarro Rubio, në krye të Ministrisë së Financave dhe Alberto Ullastres, i cili mbante portofolin e Tregtisë.

Objektivat e mëdha të Planit të Stabilizimit dhe Liberalizimit të vitit 1959 ishin të trajtonte inflacionin nëpërmjet një ekuilibri midis pagave dhe çmimeve dhe hapjes më të madhe ndaj tregjeve të huaja. Me fjalë të tjera, synohej t’i jepte më shumë liri eksporteve dhe importeve. E gjithë kjo do të çonte në një zhvlerësim të pesetës dhe do t’i lejonte Spanjës të aksesonte ndihmën nga Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Organizata Evropiane për Bashkëpunim Ekonomik.

Në terma të përgjithshëm, qëllimi ishte të bëhej një tranzicion nga një ekonomi autarkike në një ekonomi moderne të stilit kapitalist. Franko, i cili kishte ëndërruar për një Spanjë që mund ta furnizonte veten, pa varësi nga jashtë, ishte dyshues ndaj këtyre ideve. Në Qeveri u hap një divizion i madh, pasi ushtria, Falanga dhe Instituti Kombëtar i Industrisë kishin vënë baste për vazhdimin e autarkisë. Përkundrazi, nga Banka e Spanjës dhe nga Ministritë e Tregtisë dhe Financave ata mbronin modernizimin e ekonomisë dhe hapjen e saj nga jashtë.

Kështu, diktatori, me shumë ngurrim, përfundoi duke pranuar reformat ekonomike të propozuara nga teknokratët. Dhe pikërisht kjo, ata planifikuan kërcënime për ekonominë spanjolle si falimentimi i vendit dhe problemet energjetike.

Në këtë mënyrë, qeveria nuk ushtroi një kontroll kaq të ekzagjeruar mbi ekonominë. U ulën tarifat, u arrit një balancë mes pagave dhe çmimeve dhe u vunë nën kontroll shpenzimet publike dhe borxhet e tepërta. Po kështu, hapja tregtare jashtë vendit lejoi hyrjen e kapitalit të huaj.

Si përfundim, u hodh një hap i madh drejt lirisë ekonomike, por liria politike ende mungonte.

Mrekullia ekonomike spanjolle: Zgjerimi i madh ekonomik

Fillimisht, rezultatet e Planit të Stabilizimit ishin zhgënjyese. Produktiviteti i biznesit ra, klasa punëtore humbi fuqinë blerëse, çmimet e banesave u rritën dhe papunësia u rrit. Këto rezultate fillestare ishin tipike për kryerjen e një rregullimi të madh ekonomik

Pavarësisht disa muajve të parë të pashpresë, masat ekonomike të nxitura nga teknokratët filluan të jepnin fryte rreth vitit 1961. Që nga ai moment, ekonomia spanjolle do të rritej me ritme të mira, duke regjistruar shifra vërtet të jashtëzakonshme që nga viti 1963 e në vazhdim.

Ky modernizim i ekonomisë spanjolle lejoi që vendi të industrializohej, gjë që lejoi që produkti industrial të rritet as më shumë dhe as më pak se afërsisht 160% në vitet 1960. Pasuria për frymë u rrit gjithashtu në mënyrë dramatike, pasi PBB-ja për frymë u rrit me 98% midis viteve 1960-1970.

Faktorët që shkaktuan mrekullinë ekonomike spanjolle

Faktorët që lejuan ekonominë spanjolle të rritej me ritme të mira ishin ardhja e kapitalit të huaj, ikja e fuqisë punëtore jashtë dhe rritja e turizmit.

Dhe fakti është se turistët e shumtë të huaj që erdhën në kërkim të diellit dhe plazhit, lehtësuan hyrjen e valutës, e cila u bë një burim i madh financimi për shtetin.

Nga ana tjetër, ardhja e investimeve të huaja erdhi si pasojë e një fuqie punëtore më të lirë. Represioni i protestave të punëtorëve, që nuk njihej e drejta e grevës dhe niveli i ulët i taksave kishte të bënte shumë me të.

Një rol të rëndësishëm në këtë zgjerim luajti edhe emigrimi i punëtorëve spanjollë jashtë vendit. Kështu, shifrat e papunësisë ranë dhe të afërmit merrnin një pjesë të pagës së të afërmve që punonin jashtë vendit.

Në nivel industrial, stimuli erdhi nga dora e planeve të zhvillimit, të nisura nga qeveria midis viteve 1963 dhe 1975. Kështu, shteti inkurajoi kompanitë të investonin në sektorë kyçë nëpërmjet kredive, subvencioneve dhe përjashtimeve nga taksat. Të gjitha këtyre duhet të shtojmë se shteti, nëpërmjet të ashtuquajturave “pole të zhvillimit”, promovoi industrializimin e qyteteve si Burgos, Sevilje, Valladolid apo Vigo, ndër të tjera.

Dhe për të gjitha këto që ne komentojmë, për të gjitha këto rritje, për zhvillimin industrial, për hapjen nga jashtë, për hyrjen e kapitalit, për rritjen e turizmit, midis ngjarjeve të tjera që ndodhën gjatë kohës, është ajo që ne e quajmë një “Mrekullia ekonomike spanjolle”./definebusinessterms/

Artikulli paraprakPse mungesa e fuqisë punëtore do të vazhdojë dhe ky është një lajm i mirë për pagat?!
Artikulli tjetërLIDERSHIPI EDUKATIV DHE FUSHAT E TIJ NË KUR’ANIN FISNIK- Prof. Dr. Hfz. Hajredin HOXHA